Bursa’nın Kültür Hafızası Nasıl Korunuyor? Cevap Yetişen’in Yeni Eserinde!

Bursa, yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlerin buluştuğu, Anadolu’nun kültürel damarlarını besleyen en önemli şehirlerden biri oldu. Şehrin bu derin mirasını kayıt altına alarak geleceğe taşıyan isimlerden biri ise araştırmacı-yazar Yusuf Kenan Yetişen. Yetişen, hem saha çalışmaları hem de akademik titizliğiyle Bursa’nın kültürel kimliğini görünür kılan nadir araştırmacılar arasında gösteriliyor.

1952 yılında Bursa’da doğan Yetişen, eğitim hayatını bu şehirde tamamladıktan sonra 1976 yılında ODTÜ’den mezun oldu. Ardından yeniden Bursa’ya dönerek, babasının da içinde bulunduğu girişimci grubun öncülüğünde Bursa Otobüsçüler Kooperatifinin kuruluş sürecinde aktif rol aldı. Bu adım, şehrin ulaşım tarihine önemli katkı sunduğu gibi, Yetişen’in sosyal yapıya olan ilgisinin de temellerini oluşturdu.

Kılıç-Kalkan Geleneğinin İzinde: Bursa Tarihine Not Düşen Eserler

Yetişen’in kültürel araştırmacı kimliğinin en çok öne çıktığı alanlardan biri, Bursa’nın sembolik halk oyunu Kılıç-Kalkan üzerine yaptığı kapsamlı çalışmalar oldu.2011’de yayımlanan “Bursa Kılıç-Kalkan Halk Oyunu ve Tarihçesi” adlı kitabı, geleneğin kökenlerine inerek hem tarihsel hem sosyal bir perspektif sundu.2017’deki ikinci eseri “Bursa Kılıç-Kalkan Halk Oyunu ve Ustalarla On Yıl” ise ustaların tanıklıklarına yer vererek geleneğin sözlü tarihini belgeleyen öncü bir çalışma niteliği taşıyor.

İpekçilik Geleneğini Geleceğe Taşıyan Kapsamlı Araştırmalar

Bursa’nın en güçlü kültürel simgelerinden biri olan ipekçilik, Yetişen’in ilgi alanlarından bir diğeri oldu.2012 tarihli “Dut Yaprağından Kaftana” ve 2016’da yayımlanan “İpekçilik Şehri Bursa” adlı kitapları, ipekçiliğin tarihsel gelişimini, üretim tekniklerini ve sosyolojik boyutlarını detaylı şekilde ele alarak literatürde önemli bir yer edindi.

Ulaşım Tarihine Işık Tutan Çalışmalar

Aileden gelen birikimi kültürel araştırmacılıkla birleştiren Yetişen, 2020’de “Bursa Taşımacılık Tarihi”, 2022’de ise “Bursa Ulaşım Tarihi” kitaplarıyla şehrin ulaşım altyapısının geçmişten bugüne gelişimini kronolojik bir bakışla değerlendirdi. Bu eserler, Bursa’nın sosyal ve ekonomik dönüşümünü anlamak isteyenler için değerli kaynaklar sunuyor.

Yeni Eseriyle Bursa’nın Somut Olmayan Kültürel Mirasına Kapsamlı Bakış

Yetişen’in son kitabı “Bursa Somut Olmayan Kültürel Mirası”, halk oyunlarından el sanatlarına, sosyal ritüellerden üretim kültürüne kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Eserde öne çıkan başlıklardan bazıları:

• Halk oyunları

• Geleneksel kutlamalar

• Sünnet, düğün ve toplumsal ritüeller

• Ramazan kültürü

• El sanatları: yorgancılık, bıçakçılık, ipekçilik, karosercilik, kaşıkçılık

• Tarımsal gelenekler: bağ bozumu, zeytincilik

• Meslek kültürü ve üretim teknikleri

Araştırmacı-yazar Ekrem Hayri Peker de eseri analiz ederek, Yetişen’in Bursa’nın kültürel belleğine yaptığı katkıları övgüyle değerlendirdi.

---

Derin Bakış

Kültürel Miras Kimin Omzunda Yükselir?

Yusuf Kenan Yetişen’in çalışmaları, aslında bir şehrin kimliğinin yalnızca yapılarla değil; gelenek, zanaat, ritüel ve toplumsal hafıza ile var olduğunu gösteriyor.

Bugün hızla değişen yaşam pratikleri içinde kültürel mirasın sürdürülebilirliği, bireylerin ve kurumların sorumluluk almasıyla mümkün.

Peki, modern yaşamla geleneksel değerler arasında kurulan bu hassas dengeyi korumak için toplum olarak daha fazla ne yapabiliriz?