Yeni Bir İmar Barışı Düzenlemesi Gündeme Gelebilir mi?
- Mert Morava
- 7 Haz
- 3 dakikada okunur
İmar Yasasına Takılanlar Derneği, milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yapı kayıt düzenlemesinin yeniden gündeme alınmasını istedi. Dernek Genel Başkanı İbrahim Hacıoğlu, deprem güvenliği ile mülkiyet hakkı arasında dengeli bir model oluşturulması gerektiğini belirterek yeni bir düzenleme çağrısında bulundu. Açıklamalar, imar politikaları ve yapı güvenliği tartışmalarını yeniden ülke gündeminin üst sıralarına taşıdı.
İmar Barışı Tartışmaları Yeniden Gündemde
Türkiye’de uzun yıllardır tartışma konusu olan İmar Barışı düzenlemesi, yeniden kamuoyunun gündemine geldi. İmar Yasasına Takılanlar Derneği Genel Başkanı İbrahim Hacıoğlu, 2018 yılında uygulamaya alınan düzenlemenin sonuçlarını değerlendirerek yeni bir yapı kayıt modelinin oluşturulması gerektiğini savundu.
Özellikle deprem gerçeği, şehirleşme politikaları ve mülkiyet hakları ekseninde devam eden tartışmalar, milyonlarca yapı sahibini yakından ilgilendiriyor. Hacıoğlu'na göre yeni dönemde hem yapı güvenliğini hem de vatandaşın barınma hakkını gözeten kapsamlı bir yaklaşım benimsenmeli.
2018 Düzenlemesi Neler Sağladı?
İmar Barışı uygulaması, yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye genelinde yıllardır çözülemeyen birçok mülkiyet sorununa çözüm üretmişti. Düzenleme sayesinde yapı sahipleri kayıt altına alınırken, tapu ve kullanım kaynaklı pek çok sorun da giderilmişti.
Uygulama kapsamında milyonlarca yapı için kayıt süreci tamamlanırken, devlet bütçesine de önemli ölçüde gelir sağlandı. Bu nedenle söz konusu düzenleme hem ekonomik hem de idari açıdan önemli adımlardan biri olarak değerlendirildi.
Ancak süreç boyunca uygulamaya ilişkin farklı görüşler de ortaya çıktı. Özellikle yapıların teknik yeterliliği ve denetim süreçleri zaman zaman tartışmaların odağında yer aldı.
Deprem Sonrası Güvenlik Tartışmaları
6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye’de yapı güvenliği konusunu yeniden öncelikli gündem maddelerinden biri haline getirdi.
Depremler sonrasında bazı yapı kayıt belgeli binaların kamuoyunda tartışılmaya başlanması, mevcut sistemin denetim boyutunu da gündeme taşıdı. Usulsüz başvurular ve yetersiz kontrol mekanizmalarına ilişkin iddialar, yapı kayıt sisteminin yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönündeki görüşleri güçlendirdi.
Hacıoğlu, bu durumun tüm yapı kayıt belgeli binaların riskli olduğu anlamına gelmediğini savundu.
“Tüm Yapıları Riskli Görmek Doğru Değil”
İbrahim Hacıoğlu, yapı kayıt belgesine sahip yapıların önemli bölümünün uzun yıllardır kullanılan ve kent yaşamının parçası haline gelmiş yapılar olduğunu belirtti.
Açıklamasında, "Tüm Yapıları Riskli Görmek Doğru Değil" değerlendirmesinde bulunan Hacıoğlu, çok sayıda yapının altyapı hizmetlerinden yararlandığını, yerleşim düzenine entegre olduğunu ve aktif şekilde kullanılmaya devam ettiğini ifade etti.
Bu nedenle toplu yıkım yaklaşımı yerine teknik inceleme, güçlendirme ve kontrollü dönüşüm yöntemlerinin ön plana çıkarılması gerektiğini dile getirdi.
Yeni Yapı Kayıt Modeli Önerisi
Dernek tarafından dile getirilen öneriler arasında daha sıkı denetim mekanizmaları içeren yeni bir yapı kayıt modeli bulunuyor.
Önerilen sistemde;
Yapıların teknik incelemeden geçirilmesi,
Depreme dayanıksız yapıların güçlendirilmesi,
Riskli yapıların kontrollü dönüşüme alınması,
Altyapısı tamamlanmış yapıların korunması,
Kamu gelirlerinin artırılması,
Vatandaşın mülkiyet ve barınma hakkının korunması
gibi başlıkların yer alması gerektiği ifade ediliyor.
Sosyal Adalet ve Mülkiyet Hakkı Vurgusu
Hacıoğlu, yapı kayıt konusunun yalnızca teknik bir mesele olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Açıklamalarında, "Sosyal Adalet ve Ekonomik Denge Birlikte Sağlanmalı" yaklaşımını öne çıkaran Hacıoğlu, vatandaşın mülkiyet hakkı ile devletin denetim sorumluluğu arasında sağlıklı bir denge kurulmasının önemine dikkat çekti.
Yeni düzenlemenin hem vatandaş mağduriyetlerini azaltması hem de şehir güvenliğini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.
Etki Analizi
Olası bir yeni yapı kayıt düzenlemesi, devlet gelirleri ve kayıt dışı yapı stokunun sisteme dahil edilmesi açısından önemli ekonomik sonuçlar doğurabilir. Ayrıca mülkiyet sorunlarının çözülmesi, gayrimenkul piyasasında hareketliliği artırabilir.
Barınma hakkı ve mülkiyet güvencesi, milyonlarca vatandaşın doğrudan etkilendiği konular arasında bulunuyor. Bu nedenle atılacak adımların sosyal dengeleri gözetmesi büyük önem taşıyor.
Yapı kayıt süreçlerine ilişkin olası düzenlemeler, tapu işlemlerinden kredi kullanımına kadar birçok alanda vatandaşların günlük yaşamını etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.
Şehirleşme ve Güvenlik Etkisi
Deprem gerçeğinin bulunduğu Türkiye’de yapı güvenliği, şehir planlamasının temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Yeni düzenlemelerde teknik denetim mekanizmalarının nasıl şekilleneceği kritik öneme sahip olacak.
Bakanlık ve Yerel Yönetimlere Çağrı
Açıklamada, sürecin merkezi yönetim ile yerel yönetimlerin koordinasyonunda yürütülmesi gerektiği ifade edildi. Özellikle teknik denetim süreçlerinin güçlendirilmesi ve şeffaf uygulamaların hayata geçirilmesinin şehirleşme sorunlarının çözümüne katkı sağlayacağı belirtildi.
Dernek ayrıca #YapıKayıtMeclise etiketiyle yaptığı çağrıda, milyonlarca vatandaşın beklentilerinin dikkate alınmasını istedi.
Tartışmalar Yeniden Başladı
İmar Barışı üzerinden yeniden alevlenen tartışmalar, Türkiye’de deprem güvenliği, şehirleşme politikaları ve mülkiyet hakları arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı.
Bir yanda güvenli şehirler hedefi, diğer yanda vatandaşların mülkiyet ve barınma beklentileri bulunuyor. Önümüzdeki dönemde bu iki başlığın nasıl dengeleneceği, yapılacak olası düzenlemelerin en önemli belirleyicisi olacak.
Sonuç ve Olası Senaryolar
Yapı kayıt düzenlemesine yönelik taleplerin yeniden gündeme gelmesi, önümüzdeki süreçte konunun siyasi ve teknik boyutlarıyla daha fazla tartışılacağını gösteriyor.
Olası bir yeni düzenlemede deprem güvenliği, teknik denetim, mülkiyet hakkı ve sosyal adalet başlıklarının birlikte ele alınması bekleniyor.
Tartışmaların Meclis gündemine taşınıp taşınmayacağı ise önümüzdeki dönemin önemli başlıklarından biri olmaya aday görünüyor.
DAHA ÖNCEKİ BENZER İÇERİKLERE GÖZ ATIN
HABER KAYNAĞI ERDAL ORHAN
Yorumlar