İmar Yasası Kimi Koruyor, Kimi Mağdur Ediyor? Milyonların Cevap Aradığı Soru

İmar mevzuatı, teknik bir düzenleme olmaktan çıkıp toplumsal bir krize dönüştü. Milyonlarca kişi “kaçak” statüsüyle yaşam mücadelesi veriyor.

Türkiye’de uzun süredir tartışılan imar mevzuatı, artık yalnızca şehircilik ya da planlama meselesi olarak görülmüyor. Gelinen noktada imar uygulamaları, milyonlarca vatandaşı doğrudan etkileyen sosyal ve hukuki bir sorun haline gelmiş durumda. Özellikle ruhsat, yapı kayıt ve planlama eksiklikleri nedeniyle çok sayıda kişi, kendi evinde hukuki belirsizlikle yaşamaya devam ediyor.

Bu tabloya dikkat çeken İmar Yasasına Takılanlar Derneği Genel Başkanı İbrahim Hacıoğlu, mevcut sistemin vatandaşı korumaktan uzak olduğunu ve sorunun yıllardır ötelenerek büyütüldüğünü ifade ediyor.

İmar Sorunu Neden Toplumsal Krize Dönüştü?

Uzmanlara göre imar mevzuatı, planlı alanlar ile plansız alanlar arasında ciddi bir adaletsizlik oluşturuyor. Planlı bölgelerde yapılan küçük tadilatlar dahi ağır yaptırımlara konu olurken, plansız alanlarda yaşayan vatandaşlar ise neye göre hareket edeceğini bilmeden hukukun dışında bırakılıyor.

Bu durum, devlet ile vatandaş arasında derin bir güven sorununu da beraberinde getiriyor.

“Bu Bir Tesadüf Değil, Sistematik Bir Sonuç”

Dernek Başkanı Hacıoğlu’na göre yaşananlar bireysel hatalardan değil, yıllardır biriken yanlış politikalardan kaynaklanıyor. İmar yasalarının uygulanma biçiminin vatandaşı hedef haline getirdiğini belirten Hacıoğlu, çözüm üretilmediği sürece mağduriyetlerin artacağını savunuyor.

Planlı alanlarda yaşayanların dahi küçük değişiklikler nedeniyle yüksek cezalarla karşılaşması, sorunun yaygınlığını gözler önüne seriyor.

Büyükşehir Yasası Krizin Merkezinde mi?

İmar tartışmalarının temelinde Büyükşehir Yasası’nın uygulama sonuçları yer alıyor. Bu düzenleme ile çok sayıda köyün mahalle statüsüne geçirilmesi, kırsal alanların bir anda şehir mevzuatına tabi olmasına yol açtı.

Ancak bu dönüşüm sürecinde:

• Yeni imar planları üretilmedi

• Geçiş süreci tanınmadı

• Vatandaş bilgilendirilmedi

Sonuç olarak birçok kişi, bir gecede “ruhsatsız yapı sahibi” konumuna düştü.

“Bu Yapılar Rant Değil, Yaşam Alanı”

Depremler sonrası sıkça dile getirilen “ruhsatsız yapı = riskli yapı” algısına da değinen Hacıoğlu, bu yaklaşımın genelleyici ve hatalı olduğunu belirtiyor. Tartışma konusu olan yapıların büyük bölümünün çok katlı ticari projeler değil, temel barınma ihtiyacı için inşa edilmiş evler olduğuna dikkat çekiliyor.

Bu evlerin tamamının aynı kategoride değerlendirilmesi, mağduriyet duygusunu daha da derinleştiriyor.

Devletin Kayıt Sorunu ve Belirsizlik

Sektör temsilcilerine göre Türkiye’de yapı stokuna dair sağlıklı ve kapsamlı bir veri tabanı bulunmuyor. Hangi yapının güvenli, hangisinin riskli olduğu net biçimde bilinmezken, yalnızca tespit edilen yapılar kayıt altına alınıyor.

Bu durum, hem imar politikalarını hem de afet yönetimini zayıflatıyor.

Yıkım Tartışmaları ve Konut Gerçeği

Son dönemde bazı büyükşehirlerde hız kazanan yıkımlar, konut krizini daha da görünür hale getirdi. Yıkım sonrası evsiz kalan aileler için kira seçenekleri ise ciddi bir ekonomik yük oluşturuyor.

Uzmanlar, mevcut konutlar yıkılırken yeni ve erişilebilir konut üretiminin yetersiz kaldığını vurguluyor.

Çözüm Çağrısı: Yeni Yasa Şart mı?

Dernek ve ilgili çevreler, sorunun mevcut mevzuatla çözülemeyeceği görüşünde birleşiyor. Meclis’te yeni bir düzenleme yapılmadan, imar krizinin sona ermeyeceği ifade ediliyor.

Yerinde denetim, yapı güvenliği odaklı dönüşüm ve vatandaşın barınma hakkını merkeze alan bir yaklaşım, çözüm önerileri arasında öne çıkıyor.

---

🔍 DERİN BAKIŞ

İmar sorunu, devletin vatandaşla kurduğu ilişkinin en somut alanlarından biri. Barınma hakkı ile kamu düzeni arasındaki denge bozulduğunda, ortaya yalnızca hukuki değil, derin bir toplumsal kırılma çıkıyor. Peki çözüm üretilmezse bu güven kaybı nasıl telafi edilecek?

👉 Sence imar meselesi, yeni bir sosyal uzlaşmayı zorunlu kılıyor mu?

---

Daha önce yayımladığımız konut krizi, kentsel dönüşüm ve imar düzenlemeleri ile ilgili haberlere de göz atabilirsiniz

HABERE TIKLA